सोमबार १० आश्विन २०७९

भगवान शिव, हि’न्दू देवता, शैव धर्म भित्र परम अस्तित्व, संहारक, र के छैन ? शिव हि’न्दू ब्रह्माण्डको सबैभन्दा लोकप्रिय देवता हुन् । वि’ना’शका देवतालाई युवाहरूमाझ सबैभन्दा प्रेरणादायी देवताको रूपमा स्वीकार गरिन्छ । यी पाँच सबैभन्दा प्रसिद्ध भगवान शिव नामहरू हुन् जसलाई आहारले चिनिन्छ ।

1. त्रिलोचन :

शिवका तीन आँखा छन् । उहाँ प्रायः आफ्नो निधारमा तेस्रो आँखाको साथ स्केच वा चित्रित हुन्छ। हिन्दू पौराणिक कथाहरूले सुझाव दिन्छ कि शिवको तेस्रो नेत्र केन्द्र हो जुन उनले बहुविश्व अवलोकन गर्न प्रयोग गर्दछ । एक पटक वि’ना’शको ह’ति’यारको रूपमा पनि चित्रण गरिएको भएता पनि ध्यानको बीचमा अचानक ब्युँझिएपछि कामदेवलाई तेस्रो नेत्रको किरणले जलाएर खरानी बनाए ।

उहाँको निधारमा अतिरिक्त आँखा भएको कारणले उहाँलाई त्रिलोचन भनिन्छ । संस्कृतमा लोचन भनेको आँखाले शिवको यो नाम बुझाउँछ ।

2. गंगाधर

जब राजा भगीरथले ब्रह्मालाई आकाशीय नदी गंगा पृथ्वीमा अवतरण गर्नको लागि प्रार्थना गरे, ब्रह्मालाई नदीको शक्तिशाली शक्तिले ग्रहमा ठूलो वि’ना’श नि’म्त्याउने ड’र थियो । यो शिव थियो जसले गंगालाई आफ्नो मट्टित कपालमा आफूलाई लु’का’उन आग्रह गर्नुभयो ताकि उसले उनको ब’ललाई नि’यन्त्रण गर्न र पृथ्वीमा उनको एक स्टेक पठाउन सकून् । यसरी उनको नाम गंगाधर भयो ।

3. नीलकण्ठ

पौराणिक कथाहरूका अनुसार समुद्र मन्थनको समयमा अन्य धेरै कुराहरूका साथसाथै संसारमा प्र’ल’यकारी प्र’को’प ल्याउने शक्ति रहेको हलहला वि’ष पनि देखा परेको थियो। वि’षको से’वन आवश्यक थियो तर यो यति घा’त’क थियो कि कसैले पि’उन हिम्मत गरेन ।

शिवले ह’ला’हला वि’ष खन्याए र घाँटीमा समाए । वि’ष फैलिएन तर घाँ’टी नि’लो भयो । नी’लकण्ठ वा नीलो घाँ’टीको नामले प्रचलित भएकाले वि’ना’शका देवताले यो कथालाई यो नाम दिनुभएको हो ।

4. नटराज

नटराज भगवान शिवको अवतार हो। यो एक अवतार हो जसले संसारलाई वि’ना’शमा नाचाउँछ । यो प्रचलित छ कि नटराजले दु’ष्ट शक्तिको वि’ना’श ल्याउँछ तर कलात्मक तरिकाले । जब संसारले थ’का’नलाई ओ’झेलमा पार्छ, शिवले नाट (नृत्य समावेश गर्ने कलाको रूप) गर्दछ र वि’ना’श निम्त्याउँछ ।

5. ओमकारा

शिव पुराणमा, ओम र शिव एउटै हो भनेर वर्णन गरिएको छ किनकि शिव विश्व प्रसिद्ध हि’न्दू मन्त्र ओमको निर्माता हुन् । पवित्र स्वर ओम स्वयम् सृजना गरेकाले ओंकार नाम कमाएका हुन् । यी हुन् सबैभन्दा लोकप्रिय भगवान शिव नाम र तिनको महत्व । उहाँलाई आफ्नो इच्छा अनुसार बोलाउनुहोस् ।

५९ पटक हेरिएको

तपाईको प्रतिक्रिया